رخدادهای رسانه‌ها و ارتباطات در ایران (٢)

رتبه ایران در آزادی بیان: چهارمی از آخر

رخدادهای رسانه‌ها و ارتباطات مرور هفتگی تازه‌ای در رادیو زمانه است که در دو بخش ایران و جهان بطور گذرا به خبرهای شاخص در این حوزه خواهد پرداخت، تحولاتی که به نوعی زندگی ما در سالهای پایانی دهه اول قرن بیست و یکم در عصر ارتباطات را تحت تاثیر قرار می‌دهد و قرار است به همه جنبه‌های ارتباطات از منظر سیاسی، فن‌آوری و روانشناختی بنگرد و مخاطب علاقمند به تحولات رسانه ای را در جریان رخدادها، نظریه ها و چشم‌اندازهای روز قرار دهد. از هفته آینده مرور رخدادهای ایران در روزهای پنج شنبه و رخدادهای جهان در روزهای یکشنبه منتشر خواهد شد.

ایران در قعر جدول آزادی بیان در جهان

در گزارش سالیانه گزارشگران بدون مرز، از تعقیب قضایی بیش از پنجاه روزنامه نگار در ایران در سال گذشته سخن به میان آمده و به وضعیت وخیم نشریات محلی و روزنامه نگاران کرد اشاره شده است.

در این گزارش همچنین به بازداشت زنان نویسنده و روزنامه نگار نیز پرداخته شده و از جمله به بازداشت جمعی 22 روزنامه نگار و وب نگار زن ایرانی در تجمع 13 اسفند ماه 1385 اشاره شده است.

گزارشگران بدون مرز باردیگر از ایران با عنوان بزرگترین زندان روزنامه نگاران خاورمیانه با ده روزنامه نگار بازداشتی یاد کرده است.

در بخشی از این گزارش به حکم اعدام عدنان حسن پور روزنامه نگار هفته نامه کردی ئاسو نیز مورد اشاره قرار گرفته است. عدنان حسن پور به گفته مقامات قضایی ایران به اتهامی به غیر از فعالیت های مطبوعاتی مورد محاکمه قرار گرفته است وی متهم به مواردی چون عبور دادن متهمان از مرز و جاسوسی شده است.

در بخش دیگری از این گزارش از اقدامات ناموفق اتحادیه اروپا در برابر جمهوری اسلامی ایران و سایر کشورهای ناقض آزادی بیان یاد شده است و آمده است: «بزدلی برخی از کشورهای غربی و نهادهای بین المللی خود به تهدیدی برای آزادی بیان بدل شده است».

در گزارش جداگانه ای همچنین به وضعیت روزنامه نگاران در افغانستان پرداخته شده است و کارنامه این کشور در زمینه آزادی بیان را نیز مردود شمرده است، در این کشور علاوه برحملات، آدم ربایی ها و قتل هایی که توسط طالبان صورت می گیرد، روزنامه نگاران افغانی از سوی دولت و دادگاه ها نیز زیر فشار شدیدی قرار دارند. اخیرا یک دانشجوی روزنامه نگاری در این کشور به اتهام توهین به اسلام به اعدام محکوم شده است، این در حالی است که وب نویسی به نام آرش بی خدا اعلام کرده است که نوشته هایی که پرویز کامبخش به دلیل تکثیر آن مورد اتهام قرار گرفته است در اصل از روی سایت وی برداشته شده بوده است. با این حال هنوز مقامات قضایی در برابر درخواست معترضان داخلی و جامعه بین المللی برای عفو پرویز کامبخش سکوت کرده اند.

گزارشگران بدون مرز همچنین به ترور ذکیه ذکی پرداخته اند که پلیس هیچ اثری از قاتلان وی نیافت. پرونده ترور شکیبا سانگه آماج گزارشگر و مجری برنامه های تلویزیون خصوصی شمشاد نیز بدون بازداشت مظنونان مختومه شد.

در رده بندی آزادی رسانه ها از سوی این سازمان ایران با چهار پله سقوط در رتبه 166 و در قعر جدول آزادی بیان در میان 169 کشور جهان قرار گرفته است. افغانستان نیز با یک سقوط دوازده پله ای به رتبه 142 رسیده است.

حکم اعدام برای یک روزنامه نگار

یعقوب مهرنهاد، روزنامه نگار و وبلاگ نویس در استان سیستان و بلوچستان به اعدام محکوم شده است. وی که دبیرکل انجمن صدای عدالت در این استان بوده است توسط دادگاه انقلاب اسلامی این استان به ترویج خط مشی مبارزه مسلحانه و همکاری با شورشیان بلوچ در این منطقه متهم و در یک دادگاه سریع بدون حضور وکیلش به اعدام محکوم شد.

برخی از گزارشها همچنین از شکنجه این روزنامه نگار وفعال مدنی که از ده ماه پیش در بازداشت وزارت اطلاعات بوده است حکایت می کند.

خبرنامه امیرکبیر پیش تر گزارش داده بود که بازداشت یعقوب مهرنهاد پس از برگزاری جلسه ای تحت عنوان «جوانان پرسشگر، مسئولان پاسخگو» در زاهدان رخ داده است.

سازمان عفوبین الملل نسبت به صدور حکم اعدام یعقوب مهرنهاد اعتراض کرده و نسبت به وضعیت وی ابراز نگرانی کرده است.

وی سومین روزنامه نگاری است که در ماههای اخیر توسط شعبه های امنیتی دادگاه های انقلاب اسلامی به اعدام محکوم می شود، عدنان حسن پور و هیوا بوتیمار به اتهام محاربه به اعدام محکوم شدند، گفته می شود دیوان عالی قضایی جمهوری اسلامی حکم اعدام حسن پور را تایید و حکم بوتیمار را نقض کرده است.

تابستان گذشته در هنگام حضور محمود احمدی نژاد رئیس جمهور اسلامی ایران در دانشگاه کلمبیا، دانشجویان این دانشگاه از وی در باره صدور حکم اعدام دو روزنامه نگار در ایران پرسیدند وی صدور هر گونه حکم اعدامی را برای روزنامه نگاران تکذیب کرد، هنگامی که به وی نام این دو روزنامه نگار کرد یادآوری شد وی گفت که این افراد را نمی شناسد و این ها شایعاتی است که دشمنان نظام درست می کنند.

یعقوب مهرنهاد 28 ساله که پدر سه فرزند است، در منطقه سیستان و بلوچستان برای پیگیری وضعیت جوانان، زنان و اداره کلاسهای آموزشی و فرهنگی از طریق انجمن غیر دولتی صدای عدالت مشهور است.

سیمای جمهوری اسلامی وارد می شود!

پس از گل کردن سری سی دی های اپوزیسیون احمق در بین برخی محافل که اخیرا بر روی اینترنت نیز منتشر شده است، توجه سیمای جمهوری اسلامی نیز به رسانه های موسوم به لس آنجلسی جلب شده است.

به دنبال راهپیمایی سالیانه بیست و دوم بهمن که از سوی نهادهای حکومتی سازمان دهی می شود، اخبار 20:30 شبکه سوم که مخاطبان جوان تری دارد در زمینه بازتاب این راهپیمایی در میان رسانه های فارسی زبان خارج از کشور از برنامه یکی از شبکه های سلطنت طلب مستقر در لس آنجلس برای هجو رسانه های فارسی زبان استفاده کردند.

در این برنامه مجریان پارس تی وی که پیش تر هدف تمسخر برنامه درون گروهی بسیج تحت عنوان اپوزیسیون احمق قرار گرفته بودند به مردم ایران راهکارهایی برای مختل کردن فعالیت های حکومت و تشدید اعتراض های مردمی ارائه می دهند که از جمله این راهکارهای ساده لوحانه پخش میخ در اتوبانها برای پنجر کردن اتومبیل ها و ایجاد راه بندان، ریختن چسب به درهای ساختمان های دولتی و وزارتخانه ها و حتی مغازه ها است.

در برنامه اپوزیسیون احمق که از سوی گروه فرهنگی هدف در سال 1385 همزمان با پخش سریال شب های برره تهیه و به صورت سی دی بین اعضای بسیج توزیع شده و یا در برخی از دانشگاه ها و مراکز فرهنگی بسیج به نمایش در آمد، تماس گیرندگان با استفاده از مضمون و کاراکترهای این سریال طنز، مجریان برنامه های سیاسی شبکه های تلویزیونی لس آنجلسی را مسخره کرده و «سرکار می گذاشتند».

شب بعد، اخبار 20:30 ویدئویی از تماس یک بیننده با تلویزیون صدای آمریکا پخش کرد که در آن تماس گیرنده در توضیح شیوه های شرکت دادن اجباری مردم در راهپیمایی 22 بهمن سخنان اغراق آمیزی برزبان آورد که بدون واکنش خاصی از سوی هوشنگ بهارلو مجری برنامه روبرو شد. برخی از وب نگاران و کاربران سایت های تعاملی اشتراک لینک مانند بالاترین با توجه به سابقه چنین تلفن ها و تماس های «سرکاری» با رسانه های فارسی زبان مستقر در آمریکا، معتقدند که این تماس اخیر از سوی گردانندگان اخبار 20:30 شبکه دوم برای مسخره کردن صدای آمریکا و پرکردن برنامه خبری خود با این سوژه صورت گرفته است، ادعایی که البته با توجه به سابقه رویکرد تازه صدا و سیما در برخورد با رسانه های خارج از کشور دور از ذهن هم نیست.

سنتوری در بازار سیاه می خواند

نزدیک به یک سال پس از آن که معاونت سینمایی وزارت ارشاد از اکران به سنتوری، آخرین ساخته داریوش مهرجویی سرباز زد، در هفته گذشته این فیلم همزمان سر بازار مخفی ویدئو و شبکه اینترنت درآورد.

سنتوری در نظرسنجی های جشنواره فجر سال گذشته فیلم منتخب تماشاگران محسوب شد اما در مراسم پایانی جشنواره فیلم فجر سیمرغ بلورین فیلم منتخب تماشاگران بطور مشترک به اخراجی ها و سنتوری ها تعلق گرفت.

در حالی که اداره نظارت و ارزشیابی معاونت سینمایی دلایل اصلی توقیف سنتوری را اعلام نکرد ولی گفته می شود که هراس از الگوپذیری نوجوانان از شخصیت های فیلم و روی آوردن آنها به موادمخدر یکی از دلایلی بوده است که در مذاکرات شفاهی طرح شده است. اکران این فیلم تنها سه روز پیش از موعد اکران به دستور صفار هرندی، وزیر ارشاد متوقف شد.

سنتوری داستان یک نوازنده و خواننده مشهور است که به اعتیاد دچار می شود و زندگی خانوادگی و حرفه ایش درهم می پاشد.

در پی انتشار سی دی ها و دی وی دی های غیرمجاز این فیلم، داریوش مهرجویی خواستار اکران فوری هجدهمین فیلم خود برای جلوگیری از زیان های ناشی از توزیع ویدئوی قاچاق آن شد و از مردم خواسته است تا از خرید این فیلم که «مال دزدی و حرام» است خودداری کنند.

سرقت و توزیع فیلم های ایرانی در بازار مخفی با بهای نازل مشکل تازه ای است که در دو سال اخیر بطرز گسترده ای سینمای ایران را پیش از پیش با بحران اقتصادی و مشکل افت مخاطب روبرو ساخته است.

پروین اردلان و جایزه اولاف پالمه

پروین اردلان روزنامه نگار و فعال زن ایرانی، هفته گذشته به عنوان برنده جایزه امسال بنیاد اولاف پالمه اعلام شد.

این جایزه به کسانی تعلق می گیرد که نقش مهمی در زمینه فعالیت های مرتبط با حقوق بشرداشته اند و از جمله برندگان آن در سالهای پیش می توان به خاویر پرز دکوئیار دبیروقت کل سازمان ملل، واسلاو هاول رئیس جمهور چک و کوفی عنان دبیر کل پیشین سازمان ملل اشاره کرد.

در بیانیه بنیاد اولاف پالمه نخست وزیر فقید سوئد آمده است که پروین اردلان با وجود تهدید، تعقیب و آزار به مبارزه برای دستیابی به آرمانهای خود در جهت احقاق حقوق زنان ایرانی ادامه داده است.

پروین اردلان که فارغ التحصیل رشته های روزنامه نگاری و مطالعات زنان است سردبیر نشریه اینترنتی تریبون فمنیستی ایران بود که به دستور دادستانی تهران از ادامه فعالیت آن جلوگیری به عمل آمد.

رضایت صفارهرندی از وضعیت سینما

صفار هرندی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی از وضعیت کنونی سینما و جشنواره امسال فجر ابراز رضایت کرد این سخنان در حالی ایراد شد که بسیاری از سینماگران نسبت به تشدید ممیزی یا کنار گذارده شدن برخی از فیلم ها در جشنواره امسال ابراز نگرانی کرده بودند.

صفار هرندی در گفتگو با اخبار شبکه دوم سیما گفت در جشنواره امسال فیلم هایی وجود داشته است که از «گروهک منافقین خلق و یا رژیم پهلوی» دفاع کرده و برای آنها دلسوزی کرده بود.

وی باردیگر تاکید کرد که فیلم های امسال جشنواره نشانگر طرز فکر و سیاست های فرهنگی دولت نهم است، وزیر ارشاد همچنین مدعی شد که در حال حاضر 90 روزنامه در سطح کشور منتشر می شود که بیشتر آنها مخالف دولت هستند و کاریکاتورهای زشت و موهنی از رئیس جمهور و وزرا در آنها به چاپ می رسد ولی هیچ شکایتی از آنها به عمل نمی آید.

در حالی که روزنامه ایران به عنوان ارگان دولت در کنار روزنامه های پرتیراژی چون همشهری و جام جم به تبلیغ سیاست های دولت می پردازند، دولت اخیرا تصمیم گرفته است تا روزنامه جدید رایگانی با عنوان آتیه راه اندازی کند تا رسانه دیگری برای تبلیغ عملکرد خود در اختیار داشته باشد.

توقیف سایت توهین کننده به نوه آیت الله خمینی

به دنبال جنجال مرتبط با رد صلاحیت نوه دختری آیت الله خمینی در انتخابات مجلس، سایت نوسازی در ایام موسوم به دهه فجر در ایران حسن خمینی نوه پسری وی را نیز مورد شماتت قرار داد و در مطلبی تحت عنوان «راز لپ های گل انداخته سید حسن خمینی» وی را به دریافت بی ام و هشتاد میلیون تومانی و زندگی مرفه در شمال تهران متهم کرد.

این نوشته که در پاسخ به اعتراض حسن خمینی نسبت به رد صلاحیت ها منتشر شده بود به اعتقاد بسیاری از اصول گرایان و اصلاح طلبان نیز توهین آمیز تلقی شد و خواستار برخورد با آن شدند.

مهدی کروبی از برخوردی با اهانت کنندگان که آنها را پشیمان کند و علی شریعتمداری از دوستان نادان در اطراف احمدی نژاد سخن به میان آوردند.

البته کیهان روز بعد، از اینکه این سایت را به رئیس جمهور نزدیک دانسته بود پوزش خواست.

به دنبال این اعتراضات مشاوران فرهنگی و مطبوعاتی رئیس جمهور در نامه سرگشاده وابستگی هر سایتی به رئیس جمهور به جز سایت های رسمی را تکذیب کردند. به دنبال انتشار این نامه، سایت نوسازی به دستور معاونت مطبوعاتی وزارت ارشاد توقیف شد.

سعید مرتضوی دادستان تهران نیز از فیلتر شدن این سایت و چهار سایت دیگر به دلیل مسموم کردن فضای انتخاباتی خبر داد و در ضمن به آغاز فعالیت دفتر اینترنت در دادستانی برای رسیدگی به تخلفات و مسائل حقوقی اشاره کرد.

در تازه ترین خبر مرتبط با این موضوع آیت الله توسلی رئیس دفتر سابق رهبر پیشین جمهوری اسلامی در حین سخن گفتن از موضوع توهین به نوه خمینی در جلسه مجمع تشخیص مصلحت نظام دچار ایست کامل قلبی شد و درگذشت.


 

مطالب مرتبط:
سکس، آزادی بیان و ویدئوهای اینترنتی

از صدسالگی قانون مطبوعات تا پورنوگرافی

از تلویزیون فارسی اتحادیه اروپا تا اعتیاد به اینترنت

یک بقچه خبر از دنیای این هفته رسانه‌ها

منتشر شده در: زمانه  

تاریخ انتشار: ۲۸ بهمن ۱۳۸۶                    • چاپ کنید

رخدادهای رسانه ها و ارتباطات در ایران (۱)


از صدسالگی قانون مطبوعات تا پورنوگرافی

رخدادهای رسانه‌ها و ارتباطات مرور هفتگی تازه‌ای در رادیو زمانه است که در دو بخش ایران و جهان بطور گذرا به خبرهای شاخص در این حوزه خواهد پرداخت، تحولاتی که به نوعی زندگی ما در سالهای پایانی دهه اول قرن بیست و یکم در عصر ارتباطات را تحت تاثیر قرار می‌دهد و قرار است به همه جنبه‌های ارتباطات از منظر سیاسی، فن‌آوری و روانشناختی بنگرد و مخاطب علاقمند به تحولات رسانه ای را در جریان رخدادها، نظریه ها و چشم‌اندازهای روز قرار دهد. از هفته آینده مرور رخدادهای ایران در روزهای پنج شنبه و رخدادهای جهان در روزهای یکشنبه منتشر خواهد شد.

لغو امتیاز ماهنامه زنان و عصر پنچ‌شنبه
هیات نظارت بر مطبوعات در اواخر هفته گذشته، ماهنامه ادبی- هنری عصر پنج شنبه و در اوایل هفته، ماهنامه زنان را توقیف کرد.

عصر پنج‌شنبه که به مدیرمسوولی محمد عسلی و سردبیری محمد کشاورز از نه سال پیش در شیراز منتشر می شد. دلیل توقیف این نشریه بنا به گزارش خبرگزاری فارس توهین به انبیای الهی و اهانت به حجاب بوده است.

ماهنامه زنان نیز که تنها ماهنامه فمنیستی زنان ایران به شمار می‌آمد از شانزده سال پیش به مدیر مسوولی شهلا شرکت منتشر می‌شد. علت توقیف این ماهنامه نیز سلب امنیت روانی جامعه و به مخاطره افکندن سلامت روحی، فکری و روانی مخاطبان از طریق «سیاه‌نمایی وضعیت زنان در جمهوری اسلامی» ذکر شده است.


آخرین شماره‌های مجله زنان، عکس از راحله عسگری‌زاده، زمانه

این دو ماهنامه، تازه‌ترین مورد از توقیف مطبوعات در ایران به شمار می‌آیند، چندی پیش نیز مجوز انتشار دو روزنامه آریا و شرق توسط هیات نظارت بر مطبوعات لغو شده بود.

با تعطیلی نشریات تخصصی و به ویژه نشریاتی که در حوزه انتشار خود بی‌همتا هستند، مخاطبان این نشریات، ناچار به رسانه‌های دیگر روی خواهند آورد.

در ماه‌های گذشته چندین سایت مرتبط با جنبش زنان نیز در ایران فیلتر شده است. به این ترتیب به نظر می‌رسد که حاکمیت در ایران می‌کوشد تا تریبون‌های زنانه را از بین برده یا حداقل محدود سازد.

از سوی دیگر تعداد نشریات و روزنامه‌های توقیف شده، به نسبت سالهای قبل در حال افزایش است و این امر سبب خواهد شد تا مخاطب دائمی این گونه مطبوعات به سرعت جذب رسانه‌های مستمر و مطمئن‌تر از نظر بقا شوند.

افزایش شمار نشریاتی که بدون تذکر قبلی یا حتی ابلاغ رسمی با اعلان خبر در خبرگزاریها به محاق توقیف می روند در حالی است که چند روز پیش علیرضا ملکیان معاون مطبوعاتی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی جمهوری اسلامی مدعی «افزایش معنادار سعه صدر هیات نظارت بر مطبوعات» شده بود.

صدسالگی قانون مطبوعات
هجده بهمن ماه، صدسالگی تصویب قانون مطبوعات در ایران بود که نخستین بار پس از انقلاب مشروطیت و بیش از نیم قرن پس از انتشار نخستین نشریات ایرانی در مجلس شورای ملی به تصویب رسید.

اولین قانون مطبوعات ایران با اقتباس از قانون مطبوعات فرانسه تدوین شده بود. پیش‌تر با نشریات براساس سلایق یا دستورهای شاه و دربار برخورد می‌شد. مانند توقیف اولین شماره نشریه میهن به دستور ناصرالدین شاه که چندی بعد به دستور وی، اداره سانسور به همین منظور تاسیس شد.

چند ماه پس از تصویب قانون مطبوعات در ایران، اولین محاکمه رسمی یک روزنامه رخ داد، حسن کاشانی مدیر مسوول روزنامه حبل المتین به اتهام چاپ مقاله‌ای که در آن پیروزی اعراب بر امپراتوری ساسانی آغازگر دوران شوربختی ایران خوانده شده بود، در تابستان ۱۲۸۷ محاکمه شد.

دومین قانون مطبوعات ایران در سال ۱۳۳۱ توسط محمد مصدق، نخست وزیر وقت ایران تهیه و به مورد اجرا گذارده شد که به نسبت قوانین مطبوعات قبلی و بعدی خود مترقی‌تر بود.

دو سال پس از کودتا، قانون مطبوعات دیگری با ذکر موارد مختلفی از اعمال سانسور به تصویب و به مورد اجرا گذارده شد و برای نخستین بار وظایف هیات منصفه و چگونگی انتخاب آنان را تعیین کرد.

این قانون که تا سال ۱۳۵۸ به مورد اجرا گذارده می‌شد، در آن سال جای خود را به قانون دیگری داد که در آن چگونگی اخذ مجوز، نظارت و یا مجازاتهای احتمالی و تشکل‌های صنفی تعریف شده بود.

آخرین قانون مطبوعات کشور مصوب ۱۳۶۴ است که بعدها الحاقیه‌ها و متمم‌هایی نیز به آن افزوده شده و در سال ۱۳۷۹ اصلاحاتی در آن انجام شده است.

در این قانون، شورای عالی امنیت ملی می‌تواند مطبوعات را از انتشار برخی مطالب منع کند. اهانت به مقدسات، انتشار مطالب الحادی، اشاعه فحشا، تبلیغ اسراف، ایجاد اختلاف، تحریک به اقدام برعلیه امنیت، افشای اسرار دولتی، افترا به مقامات حکومتی، سرقت ادبی، استفاده ابزاری از تصاویر، پخش شایعات، انتشار مطالبی برعلیه قانون اساسی، از موارد دوازده‌گانه جرم مطبوعاتی در این قانون شناخته شده است.

کاهش سرعت اینترنت در ایران
چند روز پس از قطع کابل‌های زیردریایی شرکت ارتباطات هندی فلق که منجر به قطع و یا کند شدن شدید سرعت اینترنت در بسیاری از کشورهای خاورمیانه و هند شد، گزارشهای غیر‌رسمی از ایران نیز حاکی از کاهش شدید سرعت اینترنت که بطور معمول در ایران در خطوط دایل‌آپ بین ده تا پنجاه کیلوبایت و کاهش آن به حدود پنج تا بیست کیلوبایت بود.


یک کاربر اینترنت، عکس از راحله عسگری‌زاده، زمانه

در همین حال در اوایل هفته گذشته از صداوسیما خبر می‌رسید که ارتباطات اینترنتی این سازمان به شدت دچار اختلال شده است و به روز رسانی برخی از سایت‌های این سازمان با کندی پیش می رود، با این حال در اواخر هفته این مشکل ظاهراً با استفاده از خطوط جایگزین ماهواره‌ای مرتفع شد.

با این حال مقامات رسمی وزارت ارتباطات هر گونه اختلال یا کاهش سرعت در اینترنت در ایران را تکذیب کرده و مدعی وضعیت عادی و معمول اینترنت در ایران به دلیل تامین پهنای باند مورد نیاز از منابع دیگر شدند.

به گفته علی اکبر کرم‌بیگی، مدیر روابط عمومی شرکت فن‌آوری ارتباطات، ایران هجده میلیون کاربر اینترنت دارد که بالاترین رتبه از نظر ضریب نفوذ اینترنت با ۲۷ درصد را در خاورمیانه را داراست.

با این حال برخی ارزیابی‌های منطقه‌ای نشانگر آن است که ایران در میان کشورهای خاورمیانه از نظر سرعت، پشتیبانی، سرویس‌های اینترنتی و بهره‌برداری از اینترنت یکی از عقب مانده‌ترین کشورهای این منطقه به حساب می‌آید.

درگذشت معاون مطبوعاتی پیشین ایران
احمد بورقانی فراهانی، معاون مطبوعاتی خوشنام و محبوب پیشین ایران در سن ۴۸ سالگی روز سیزدهم بهمن‌ماه‌، به علت سکته قلبی درگذشت.

در دوران معاونت وی در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، فضای مطبوعات به مراتب به نسبت دو دهه پیشین بهبود یافته و بسیاری از مطبوعات نیمه مستقل فعالیت خود را از آن دوران آغاز کردند. با این حال احضار وی به دادگاه مطبوعات و افزایش فشارها بر مطبوعات و وزارت ارشاد، سبب استعفای وی شد. اما او چندی بعد به عنوان نماینده به مجلس ششم راه یافت.

بورقانی آخرین یادداشتش را با این بیت به پایان برده بود: قصر فردوس به پاداش عمل می‌بخشد ما که رندیم و گدا دیرمغان ما را بس

جشنواره فجر، میدان رویارویی سینماگران و سانسور
در حالیکه با نزدیک شدن به بیست و ششمین جشنواره فیلم فجر، اعتراضات سینماگران نسبت به رویه اعمال ممیزی، نظارت و انتخاب افزایش می‌یافت، سرانجام در نهم بهمن ماه، ۴۵ سینماگر در نامه سرگشاده‌ای که در خبرگزاری‌های داخل کشور منتشر نشد نسبت به شیوه کار هیات انتخاب فیلم جشنواره اعتراض کردند.


صف تماشاگران جشنواره، عکس از احمد باطبی، زمانه

بیست و ششمین جشنواره فیلم فجر که وزارت ارشاد دولت احمدی‌نژاد، آن را محصول اعمال سیاست‌ها و موازین اعمال شده در وزارتخانه تحت تصدی صفارهرندی خوانده است، بزرگ‌نیا، تختکشیان، درخشنده، رضابالا، شورجه، صلواتی فر، فرهنگ، مشیری و نیرومند را به عنوان هیات انتخاب فیلم برگزیده بود.

دو روز پس از انتشار این نامه سرگشاده، جمال شورجه، کارگردان و عضو هیات انتخاب جشنواره در پاسخ شدید‌الحنی که این بار توسط خبرگزاریهای ایران منتشر شد ضمن انتقاد شدید نسبت به اعتراض سینماگران، از ساخته شدن فیلم‌هایی خبر داد که در آن به ادعای وی به قیام علیه جمهوری اسلامی دعوت می‌شد.

شورجه همچنین در این نامه مدعی شده بود که ایران آزاد ترین کشور جهان برای فیلمسازی است.

انتشار این نامه باردیگر سبب بروز واکنش هایی در بین سینماگران و منتقدان شد و آنها ضمن انتقاد از لحن شورجه، بر ناکارآمدی شیوه برخورد با فیلم های فرهنگی تاکید شده بود.

مسوولان جشنواره امسال برای فرصت یافتن فیلم‌ها برای اعمال اصلاحات و تغییرات، نمایش فیلم‌های ایرانی را به هفته دوم موکول کرده بودند.

در این بین ۱۰۰ منتقد و روزنامه نگار سینمایی نیز با انتشار بیانیه‌ای خواستار نمایش فیلم آتشکار، دومین ساخته محسن امیر یوسفی برای خود شدند. این فیلم که داستان کارگری است که با روح پدرش درگیر می‌شود، از جشنواره کنار گذاشته شده بود.

در اولین روز آغاز بخش فیلم‌های ایرانی جشنواره نیز تهیه کننده فیلم دایره زنگی در اعتراض به درخواست سانسور مجدد فیلمش، آن را از جشنواره بیرون کشید.

علاوه بر رد چندین فیلم ایرانی از میان ۱۰۵ فیلم کوتاه و بلند در جشنواره امسال، در حال حاضر وضعیت اکران چندین فیلم ایرانی که در چند سال اخیر ساخته شده‌اند مشخص نیست و معاونت سینمایی وزارت ارشاد از اعطای پروانه نمایش به آنها خودداری می‌کند.

صدا و سیما و سالگرد انقلاب
به مناسبت بیست و نهمین سالگرد ۲۲ بهمن ۱۳۵۷، تلویزیون جمهوری اسلامی در برنامه‌های ویژه‌ای، از جمله در اخبار خود به پخش مصاحبه‌هایی با شخصیت‌های فرهنگی و سیاسی مشهور یا پخش قطعاتی از فیلم‌های مستند پرداخته است که توجه برخی از تماشاگران تلویزیون را به خود جلب کرده است.

از جمله در اخبار شبکه اول بخشی از مصاحبه با احسان نراقی به نمایش درآمد که در آن سرانجام این نویسنده در برابر سوالات پیاپی خبرنگار کلافه شده و اعتراض می‌کند.

شبکه چهارم سیما نیز در شب های متوالی بخش هایی از فیلم به سوی آزادی ساخته مسعود جعفری جوزانی در سال ۱۳۵۸ را به نمایش درآورد که در یکی از این قطعات، حمله چریکهای فدایی خلق ایران در بیست و ششم بهمن ماه ۵۷ به سفارت آمریکا و دخالت ابراهیم یزدی وزیر خارجه وقت به نمایش در می‌آید.

در همین ایام، پخش سریالی با عنوان پدرخوانده در شبکه اول آغاز شده است که در چند قسمت آن محمد مصدق نخست وزیر ملی گرای ایران، متمایل به آمریکا و آیت‌الله کاشانی، مخالف آمریکا قلمداد شده است. آیت‌الله کاشانی از مخالفان خروج شاه از کشور و جمهوری بود و برخی از مورخان معتقدند که وی با دریافت پول از آمریکایی‌ها با کودتاگران همکاری نموده و از دولت کودتا حمایت کرد.

در همین حال انتقادات گسترده از جهت‌گیریهای سیاسی و تحریف تاریخ در این سریال حتی در برخی رسانه‌های داخلی نظیر ایسنا نیز بازتاب یافته است.

در همین حال آخرین نظرسنجی مرکز تحقیقات صدا و سیما نشانگر آن است که ۶۷ درصد از مردم برنامه های تلویزیونی صدا و سیما را تماشا می‌کنند و میانگین تماشای آن در هر روز، حدود چهار ساعت است. برخی آمارهای غیر رسمی حاکی از بهره‌برداری بیش از سی و پنج درصد از مردم از برنامه‌های تلویزیونی ماهواره‌ای است.

نگهداری محصولات پورنوگرافی نیز جرم محسوب شد
در حالی که در سالهای اخیر تولید و توزیع فیلم‌های کوتاه پورنوگرافی در ایران به مشکل تازه‌ای بدل شده است، براساس مصوبه اخیر مجلس، نگهداری فیلم، نوار و سی‌دی «مستهجن» نیز جرم محسوب شده است.

این اصطلاح معمولاً در ایران برای فیلم های سکسی و پورنوگرافی استفاده می شود. در قوانین قبلی بیشترین تمرکز بر روی تولید و توزیع این گونه فیلم‌ها بود، اما به نظر می‌رسد با افزایش مبادله این گونه آثار از طریق گوشی‌های موبایل و نیز انتشار قطعات ویدئویی حاوی صحنه‌های هم آغوشی، تجاوز و یا رابطه با زنان خیابانی در اینترنت در ایران اکنون دامنه مجازات به دارندگان این گونه فیلم‌ها نیز کشیده شده است.

این قانون در حالی به تصویب رسیده است که برآورد یک مرکز تحقیقاتی در ایران حاکی از در اختیار داشتن چنین قطعات ویدئویی در بین بسیاری از جوانان ساکن تهران بوده است.

پیش‌تر نیز رئیس جمهور، قانون نحوه اجرای مجازات انتشار تصاویر «مستهجن» در اینترنت را به دستگاه‌های ذیربط ابلاغ کرده بود.

براساس این قانون، انتشار هر‌گونه تصویر یا ویدئویی از طریق ارتباطات الکترونیکی مشمول عنوان «مستهجن»‌، از مصادیق توزیع و تکثیر اینگونه آثار محسوب شده و مجازات مقرر در این قانون را به دنبال دارد.

سال گذشته انتشار سی‌دی منسوب به یکی از بازیگران زن تلویزیون در بازار مخفی و ویدئوی آن در اینترنت، به جنجالی بی‌سابقه در ایران بدل شد و توجه بسیاری از رسانه‌های بین‌المللی از جمله مجله معروف پلی‌بوی را نیز به این ماجرا جلب کرد.

گفته می‌شود که تجارت فیلم‌های پورنوگرافیک، یکی از پرسودترین حرفه‌های بازار زیرزمینی در ایران است که اخیراً با ورود فیلم‌ها و قطعات ویدئویی ایرانی به آن از رونق بسیاری برخوردار شده است.

یک مشترک تلفن همراه
 یک مشترک تلفن همراه، عکس از راحله عسگری‌زاده

ضریب نفوذ سی و سه درصدی تلفن ثابت در ایران
شرکت مخابرات ایران به مناسبت دهه موسوم به فجر در جمهوری اسلامی ایران ادعا کرد ضریب نفوذ تلفن ثابت در کشور به۱۴/۳۳ رسیده است و ٢٣ ميليون و ‌۶۶۲ هزار مشترك آن هستند و انتظار می‌رود تا سال ۱۳۸۸ به ۳۶ میلیون و ۳۰۰ هزار نفر و ضریب نفوذ پنجاه درصدی برسد.

وزیر ارتباطات نیز با اعلام آن که تعداد خطوط تلفن ثابت کشور از ۸۵۰ هزار در زمان انقلاب به ۵۲ میلیون و هفتصد هزار خط افزایش یافته است، تاکید کرد که نیمی از این خطوط تلفن در دولت احمدی‌نژاد واگذار شده است.

محمد سلیمانی گفته است که تنها ده هزار روستا به دلیل کم جمعیت بودن و صعب‌العبور بودن، فاقد خط تلفن هستند.

در پنج سال گذشته رشد ارتباطات تلفن همراه و ثابت در ایران از جهش خوبی برخوردار بوده است اما هنوز بسیاری از خدمات مرتبط در این زمینه با استانداردهای منطقه‌ای و بین المللی سازگار نیست.

تعداد مشترکان تلفن همراه در کشور بیش از ۲۱ میلیون نفربرآورده شده است اما علاوه بر ضعف سرویس‌های مرتبط، شرکت‌های خصوصی در این زمینه توانایی رقابت با بخش دولتی را ندارند و در نتیجه امکان ارائه خدمات متنوع و کاهش قیمت‌ها محدود شده است.

با این حال معاون وزیر ارتباطات با ذکر ضریب نفوذ ۳۱ درصدی تلفن همراه در کشور آمار متفاوتی ارائه داده و گفته است که دولت نهم ۵ میلیون خط تلفن به مردم واگذار کرده است و شمار خطوط واگذار شده ۳۳ میلیون است.

اختلاف آماری فاحش بین گفته‌های وزیر و معاونش در‌باره شمار تلفن‌های ثابت در ایران و میزان واگذاری آن در دولت احمدی نژاد که به نزدیک به بیست میلیون خط می‌رسد، نمونه‌ای از روشن نبودن آمار مشترکان خدمات ارتباطاتی در ایران است که بارها آمارهای مختلف با اختلافات بسیار از سوی مسوولان مربوطه ذکر می‌شود به عنوان نمونه شمار مشترکان تلفن همراه در کشور تا هفته‌های اخیر شانزده میلیون نفر و کاربران اینترنت ۱۵ میلیون نفر برآورد شده بود، ولی آمار تازه حکایت از ۲۱ میلیون مشترک تلفن همراه و ۱۸ میلیون کاربر اینترنت دارد.

با این حال این میزان، همچنان از برخی از کشورهای منطقه پایین‌تر است. به عنوان مثال در کویت، شمار کاربران اینترنت نزدیک به سی درصد و درصد مشترکان تلفن همراه پنجاه و پنج درصد است. در امارات متحده عربی این میزان به ترتیب به ۴۳ درصد و شصت و هفت درصد می‌رسد که ایران با وجود پیشرفت‌های کمی اخیر از این نظر در سطح منطقه از اغلب همسایگان خود عقب مانده‌تر است.


مطالب مرتبط:
از تلویزیون فارسی اتحادیه اروپا تا اعتیاد به اینترنت

یک بقچه خبر از دنیای این هفته رسانه‌ها

منتشر شده در: زمانه  

تاریخ انتشار: ۲۲ بهمن ۱۳۸۶                                  • چاپ کنید