تحليل گفتمان پيام های تبريک به شيرين عبادی به مناسبت جايزه صلح نوبل

آزمون سرنوشت ساز

امید ؘ?یبی نیا

روش تحقيق ما مبتنی بر تحليل سيزده پيام تبريک شخصيت ها و احزاب در تبعيد و درون حکومتی يا شبه مجاز در جمهوری اسلامی است. در اين تحقيق تمرکز اصلی بيشتر بر محتوا و مضمون سياسی پيام به جای ساز و کار متن بوده است. اين پيام ها از ميان جريانات مختلف سياسی در طيف راست، ميانه رو و چپ ميانه رو بوده است.

 تحلیل گفتمان ( Discourse Analysis ) یکی از روش های تحقیق و تحلیل متداول در مطالعات رسانه ای، زبان شناختی کاربردی و علوم سیاسی است که با تحلیل انتقادی ساختار و سازه های زبان و محتوای آشکار و پنهان پیام، مضامین اصلی و فرعی متن را برملا می سازد و به علاوه با بررسی های روندمدار امکان درک شیوه های ارتباطی و تفکری پیام دهنده را نیز مشخص می سازد.

شیرین عبادی در هنگام دریافت جایزه نوبل
از همین رو تحلیل گفتمان در دهه های اخیر برای بررسی های علمی و روشمند سخنان سیاستمداران و سیاست پیشگان بسیار کاربرد یافته است.
روث وداک در توصیف از این روش در کتاب مشهور خود زبان، قدرت و ایدئولوژی آن را یک رویکرد بین رشته ای برای تحلیل انتقادی منش زبانی سخنگویان و سخنرانان در ارتباط با مضامین اجتماعی خوانده است.۱
به عبارت صریح تر تحلیل گفتمان، زبان سیاسی سخنگویان را با معیارهایی عینی برای شناخت پایگاه و مواضع آنان در رابطه با قدرت و مسائل اجتماعی ارزیابی می کند.
در این تحلیل نیز، ما از همین روش برای ارزیابی پیام های تبریک به شیرین عبادی استفاده کرده ایم. روش تحقیق ما مبتنی بر تحلیل سیزده پیام تبریک شخصیت ها و احزاب در تبعید و درون حکومتی یا شبه مجاز در جمهوری اسلامی است. در این تحقیق تمرکز اصلی بیشتر بر محتوا و مضمون سیاسی پیام به جای ساز و کار متن بوده است. این پیام ها از میان جریانات مختلف سیاسی در طیف راست، میانه رو و چپ میانه رو بوده است.۲
اما به دلیل طولانی بودن و تخصصی بودن متن تحلیل ها، جداول و آمارها، تنها به ذکر خلاصه ای از نتایج این تحقیق می پردازیم.

الف- پیام های تبریک
با اعلام اعطای جایزه صلح نوبل امسال به خانم شیرین عبادی تعداد بسیاری پیام های تبریک از سوی احزاب، کانون ها و مجامع ایرانی و نیز شخصیت های سیاسی و فرهنگی برای ایشان ارسال شد.
با بررسی کلی این پیام ها می توان آن ها را در سه دسته کلی جای داد:
-پیام های سازمان ها و احزاب حکومتی
-پیام های سازمان ها و تشکل های غیر دولتی، مستقل و تخصصی
-پیام های نیروها و جریانات اپوزیسیون
در این میان سه موضع گیری در این پیام ها قابل تشخیص بود:
– حمایت کامل
– حمایت مشروط
– موضع نسبتا انتقادی اما مثبت
جدول زیر میزان بستگی هر سه جریان را به مواضع سه گانه فوق نشان می دهد.

j1.gif

چنانچه از جدول بالا نیز می توان دریافت موضع گیری های سازمان ها و تشکل های مستقل، تخصصی و NGO ها در داخل و خارج از کشور که به ارسال پیام تبریک پرداخته بودند، نسبت به دریافت جایزه صلح نوبل به شیرین عبادی بیشتر به سمت مثبت گرایی گرایش داشته است.
اما این ارزیابی تنها بر اساس پیام های تبریک جریانات و شخصیت های سیاسی و به قصد گفتمان شناسی این پیام ها صورت گرفته است؛ از این رو خود به خود می توان گفت که بسیاری از این پیام ها دارای مضامین حمایت، قدر دانی و پشتیبانی هستند.
در این ارزیابی، ما پیام های انتقادی احزاب، شخصیت ها و نهادهای مختلفی که مواضعی منفی نسبت به این جریان داشتند را مورد بررسی قرار ندادیم؛ زیرا هدف اصلی شناخت مفاهیم و ساز وکارهای آشکار و نهان پیام های حمایت بود.
با دسته بندی پیام ها و جریانات سیاسی بر اساس سه نوع موضع گیری، پیام های تبریک سیزده شخصیت و جریان اصلی به عنوان طیف های مختلف حامیان برای تحلیل گفتمانی انتخاب شد؛ که عبارتند از پیام های :
جبهه مشارکت ایران اسلامی، سازمان فدائیان خلق ایران (اکثریت )
رضا پهلوی، علی کشتگر، سربداران (حزب کمونیست ایران مارکسیست لنینیست مائوئیست )، نهضت آزادی ایران، فرح دیبا ( پهلوی )، راه کارگر، حزب دمکرات کردستان ایران، کمیته اتحاد عمل برای دمکراسی (راه کارگر، اتحاد فدائیان خلق، حزب دمکرات کردستان)، جبهه ملی ایران، ابوالحسن بنی صدر و اتحاد برای آزادی.

ب- توصیف از عبادی
اولین گام برای شناخت محتوای پیام جریان سیاسی مورد بررسی، موضع گیری و تصویر سازی (Image Making) آن از خانم شیرین عبادی است. از همین رو ما بطور خلاصه تصویر سازی های جریانات سیزده گانه را در جدول دوم با مفاهیم کلیدی به کار رفته در متن پیام ها آورده ایم:

j2.gif

همان گونه که قابل تشخیص است خنثی ترین تعریف از شیرین عبادی
را سربداران ارائه داده است و ستایش آمیزترین تعریف از وی را سازمان اکثریت در پیام تبریک خود منتشر کرده است.
تاکید مشترک تمام جریانات سیاسی ( به جز سربداران ) بر روی ایرانی بودن و وجوه ناسیونالیستی موضوع نیز قابل اشاره است؛ ضمن آن که جریانات ملی مذهبی و درون حکومتی، آن را با تعابیر اسلامی نیز در هم آمیخته اند. اما تعابیر ناسیونالیستی اکثریت در این زمینه از جریانات ملی و سلطنت طلب نیز بیشتر است.

ج- توصیف از نوبل و اهمیت آن
تحلیل مفاهیم و واژگان به کار رفته در محتوای پیام های تبریک، نشان دهنده آن است که اعطای جایزه صلح نوبل برای جریان های سیاسی مورد بررسی از اهمیت بسیاری برخوردار بوده است.
این اهمیت بطور خلاصه در چند شاخص زیر مورد تاکید قرار گرفته است :
– پیروزی در خشان
-تصدیق مبارزات مردم و اسلام به عنوان حامی آزادی
-افتخار بزرگ برای ایرانیان
-پر اهمیت ترین جوایز قرن
-پیروزی غرور آفرین
جمله پردازی و توصیفات فوق العاده از سوژه، بیش از همه در اعلامیه هیئت اجرایی سازمان اکثریت به چشم می خورد.
در این پیام ها، نیروهای ملی گرا و سلطنت طلب به وجوه ناسیونالیستی موضوع و نیروهای ملی و مذهبی بر وجوه ناسیونالیستی و سازگاری اسلام با حقوق بشر تاکید کرده اند. نیروهای چپ میانه نیز بر اهمیت جایزه در پیشبرد مبارزه برای دمکراسی در ایران صحه گذاشته اند.

د -توصیف از نقش آتی عبادی و انتظار از او
جریانات سیاسی موافق با عبادی، هر یک در پس پیام ها و اعلام مواضع خود انتظاراتی را نیز در برابر این رویداد مطرح کرده اند. جمع بندی یافته ها نشان می دهد که جریانات ملی و میانه رو و درون حکومتی بیشتر تمایل داشته اند تا عبادی نقش آلترناتیو جدیدی را در معادلات سیاسی بیابد.
واضح ترین اعلان انتظارات در اطلاعیه اکثریت آمده است :
«سازمان فداييان خلق ايران ( اکثريت) اين پيروزی تاريخی را به شيرين عبادی و همه ياران و بستگان او، به زنان و جامعه ايران، و به خانواده بزرگ حقوق بشر شادباش گفته، پيروزی و پايداری او را در نبرد عظيمش برای صلح و آزادی خواستار است.»
جدول سه، نقش گزینی برای عبادی از دید سازمان ها و شخصیت های سیاسی حامی را نشان می دهد:

j3.gif

آن چنان که جدول سه نشان می دهد، احزاب و نیروهای موافق با شیرین عبادی نقش و جایگاه وی در روند مبارزه مسالمت آمیز درون جمهوری اسلامی را برجسته کرده و با تعابیر متفاوت ولی تقریبا هم سان، وی را به عنوان یکی از تکیه گاه های آتی توسعه جنبش اعتراضی مسالمت جویانه قلمداد کرده اند.
ه- وجوه اشتراک
بررسی وجوه اشتراک محتوای پیام های تبریک جریانات سیاسی موافق شیرین عبادی با توجه به پارامتر های چهار گانه پیشین ( در اصل پارامترهای بسیاری در نظر گرفته شد اما در این گزارش فشرده تحقیق، تنها همین چهار متغییر برای سهولت کار و ارائه اطلاعات چکیده، مورد تاکید قرار گرفت ) نشان دهنده نتایج جالبی است که در جدول چهار قابل تشخیص است.

j4.gif

از یافته های جدول بالا چنین بر میآید که جریانات سیاسی حامی شیرین عبادی با گرایش های مختلف، بیشتر به تغییرات درون زا در نهادهای سیاسی و موازنه داخلی جناح های سیاسی درون رژیم دل خوش کرده اند.۳
از این جدول می توان یافته های زیر را بطور خلاصه استخراج کرد:
۱-بیشترین همگرایی با جریانات دیگر از سوی سازمان اکثریت به چشم می خورد.
۲-کمترین همگرایی با جریانات دیگر از سوی سربداران مشاهده می شود.
۳-میان مواضع اکثریت و اتحاد برای آزادی، ابوالحسن بنی صدر، فرح پهلوی، جبهه مشارکت، جبهه ملی، راه کارگر و علی کشتگر همگرایی بیشتری در این زمینه وجود دارد.
۴-مواضع راه کارگر در این زمینه به مواضع رضا پهلوی نزدیک شده است؛ ضمن آنکه مواضع اتحاد عمل برای دمکراسی بیشتر به مواضع اکثریت گرایش یافته است.
۵-مواضع سربداران بیش از همه با مواضع اکثریت در تعارض است.
۶-مواضع سربداران در مرز ناهمگرایی و همگرایی با جریانات دیگر در این بررسی قرار گرفته است.
۷-میانگین همگرایی جریانات سیاسی مورد بررسی در این زمینه
«۷» است؛ به عبارت دیگر می توان همگرایی جریانات سیاسی مورد بررسی در این زمینه را علیرغم اختلافات احتمالی دیگر آنها قابل توجه ارزیابی کرد.

شیرین عبادی

جمع بندی و تحلیل نهایی

چکیده نتایج این تحلیل نشان می دهد که :
۱- علیرغم اختلافات مواضع احتمالی در میان بسیاری از جریان های سیاسی مورد بررسی، در مورد حمایت از شیرین عبادی هم گرایی قابل ملاحظه ای موجود بود.
۲- میان جریانات راست و میانه اتفاق نظر بسیاری در مورد نقش آتی شیرین عبادی موجود بود.
۳- توجه به زمینه اسلامی در اعطای جایزه نوبل و مسلمان بودن شیرین عبادی در پیام های جریان های درون حکومتی و ملی و مذهبی قابل تشخیص بود.
۴-میان محتوای پیام های فرح پهلوی و رضا پهلوی کمتر از حد انتظار هم گرایی وجود داشت.
۵- تفسیر عام جریانات مورد بررسی از این جایزه نشان گر آن است که بیشتر این جریانات به تغییر از درون حکومت معتقد هستند و به عبارت صریح تر طرفدار رفرم ( اصلاحات ) هستند.
۶-تعابیر به کار رفته و القابی که در جمله پردازی های بیانیه هیئت اجرایی اکثریت به کار رفته بود، بیش از همه نقشی خارق العاده و کاریزماتیزه شده به شیرین عبادی می بخشد.
۷-خصیصه های گرایش به ایجاد رهبری نوین پیرامون شیرین عبادی در روند رفرم طلبی در بیانیه های اکثریت، حزب دمکرات و جبهه ملی بیش از سایر جریانات به چشم می خورد.
۸- تصویر سازی از شیرین عبادی در تعبیر موازنه قدرت سیاسی در ایران بیانگر آن است که اکثریت بیش از همه نیروهای درون و برون حکومتی به احتمال رویارویی مسالمت آمیز عبادی با قدرت حاکم دل بسته است.
۹- مواضع سربداران ( ح.ک.م.ل.م) با تعبیر و تفسیر سایر جریانات مورد بررسی از نقش آتی شیرین عبادی متفاوت بود.
۱۰-سازمان فدائیان خلق ( اکثریت ) بیش از سایر جریانات سیاسی در مواضع خود اشتیاق به همگرایی و مواضع مشترک با جریانات همسو میانه و راست از خود نشان می دهد.
به این ترتیب از آنجا که هموراه در تحلیل های گفتمانی موضع سخنگو و جریان مورد بررسی با قدرت و همنوا سازی یا ضدیت با آن مورد تاکید قرار گرفته است در یک نگاه اجمالی می توان گفت اغلب جریانات سیزده گانه مورد بررسی در این تحقیق به تغییرات مسالمت آمیز و به دور از دگرگونی های رادیکال در ساختار قدرت معتقد بوده و در نتیجه اعطای جایزه صلح نوبل به خانم شیرین عبادی را فرصتی برای به تکاپو واداشتن جناح هایی از دورن و خارج از رژیم که صریحا خواستار سرنگونی رژیم جمهوری اسلامی و جایگزینی آن با حکومتی دیگر نیستند، برای تصرف سهم بیشتری از قدرت سیاسی فرض کرده اند.
در اینجا پیش از آن که قضاوت شخصی را در این باره دخالت دهیم، می توان گفت که خود این واقعه آزمون خوبی برای شناخت ماهیت مطالبات سیاسی و اجتماعی جریانات سیاسی مورد بررسی در پس برنامه ها و یا شعارهای سیاسی گاه نا متمایز و غیر مدون و نا روشن آنها بود؛ آزمونی که درستی و یا نادرستی این مواضع برای حمایت از شیرین عبادی را در روزهای آتی نشان خواهد داد و محکی خواهد شد برای ارزیابی از فراست و درک این جریانات از پروسه قدرت در ایران و موضع گیری آنها در برابر قدرت به مفهوم ایدئولوژیک آن.

پانویس ها:
یک : در این زمینه نگاه کنید به :
Ruth Wodak :Language Power and Ideology(1990)
دو: معیار اصلی در جناح بندی جریانات سیاسی موضع آن ها نسبت به » قدرت » بوده است؛ به عبارت دیگر جریاناتی که خواستار سرنگونی قدرت حاکم و از میان بردن تمرکز قدرت به نفع نیروها و طبقات فرودست از طریق انقلاب قهر آمیز هستند چپ ( یا چپ رادیکال ) و جریاناتی که در عین طرفداری از طبقات فرودست به مصالحه با بخش هایی از حاکمیت و یا جریانات قدرت گرا حامی سرمایه داری متمایل هستند، چپ میانه تلقی می شوند. دو نمونه از این دو جریان از دیدگاه برخورد با «مرجع قدرت » به عنوان چپ رادیکال یا انقلابی، اتحاد انقلابی نیروهای کمونیست و چپ است، که پس از دو هفته موضعی منفی نسبت به طرفداری از شیرین عبادی گرفت؛ و راه کارگر که بلافاصله موضعی حمایت گرانه از عبادی اتخاذ کرد، را به عنوان چپ سازشکار یا میانه می توان فرض کرد؛ اما فدائیان اکثریت را می توان در زمره میانه روها(غیر چپ) محسوب کرد؛ زیرا مواضع آنها به رغم برخی گرایش های چپ نمایانه بیشتر به مواضع احزاب میانه یا راست درون حکومتی نزدیک است.
از همین قرار سایر نیروها را به جز سربداران می توان به جریان های راست و میانه رو نزدیک شمرد؛ سربداران اگر چه گاه با چپ میانه و گاه با چپ رادیکال ( از منظر سرنگونی طلبی نظام بورژوازی) نزدیک است، ولی در این مورد با چپ میانه مواضع یکسانی در حمایت از عبادی ندارد.
سه : علامت کوچکتر در این جا نشانه نزدیکی بیشتر و علامت بزرگتر نشانه دوری بیشتر از یک جریان دیگر در بررسی میزان همگرایی سیاسی است.
متن پیام ها:
برای طولانی نشدن متن گزارش تحقیق از ذکر متن کامل پیام ها در این تحقیق خودداری شد. ولی خواننده می تواند این پیام ها را در صفحات اینتر نتی جریانات ذیربط بیاید.
توصیه برای مطالعات آتی:
مطالعه تغییر مواضع جریانات حامی شیرین عبادی در یک پروسه روند مدار
مطالعه صحت و اثبات مفاهیم به کار رفته در این پیام ها در روند مبارزات آتی
بررسی زمینه های افتراق نیروهای مخالف نقش آلتر ناتیوی عبادی با حامیان وی
تحلیل گفتمان و تحلیل محتوای پیام های شیرین عبادی و ارزیابی افتراق و اشتراک همگرایی این پیام ها با مواضع انتشار یافته گروه های حامی
می تواند به عنوان سرفصل های مطالعاتی آتی پژوهشگران ارتباطات سیاسی قرار گیرد.

اين مقاله تحليلی درگويا نيوز منتشر شده است.

امید حبیبی نیا  دانشجوی دکترای مدیریت ارتباطات و تحقیقات  سوئیس-دانشگاه اروپایی ارتباطات
آبان۸۲-نوامبر۲۰۰۳

مصاحبه راديو فردا در باره نتايج تحقيق با پژوهشگر

رخدادهای رسانه ها و ارتباطات در جهان (١)

 از تلویزیون فارسی اتحادیه اروپا تا اعتیاد به اینترنت


رخدادهای رسانه‌ها و ارتباطات مرور هفتگی تازه‌ای در رادیو زمانه است که در دو بخش ایران و جهان بطور گذرا به خبرهای شاخص در این حوزه خواهد پرداخت، تحولاتی که به نوعی زندگی ما در سالهای پایانی دهه اول قرن بیست و یکم در عصر ارتباطات را تحت تاثیر قرار می‌دهد و قرار است به همه جنبه‌های ارتباطات از منظر سیاسی، فن‌آوری و روانشناختی بنگرد و مخاطب علاقمند به تحولات رسانه ای را در جریان رخدادها، نظریه ها و چشم‌اندازهای روز قرار دهد.

اتحادیه اروپا هم تلویزیون فارسی راه می‌اندازد
در جریان نشست هفته گذشته پارلمان اروپا، بنیتا فرئه رو والدنر عضو کمیسیون روابط خارجی این اتحادیه از تصویب بودجه سه میلیون یوروئی برای راه اندازی یک تلویزیون خبری به زبان فارسی که بیانگر دیدگاه‌های اتحادیه اروپا باشد، خبر داد.

اتحادیه اروپا در حال حاضر شبکه خبری بیست و چهارساعته یورونیوز را به زبان‌های مختلف اروپایی پخش می‌کند. به نظر می‌رسد که شبکه خبری فارسی نیز با توجه به الگوی یورونیوز طراحی خواهد شد.

به این ترتیب زبان فارسی و شبکه مستقل خبری برای کشوری دیگر، اولین گام اتحادیه اروپا برای ورود به خاورمیانه خواهد بود. هم اکنون تلویزیون صدای آمریکا تنها شبکه دولتی است که در کنار دهها شبکه ماهواره‌ای دیگر به زبان فارسی برای ایران پخش می‌شود، تا اواسط سال آینده خورشیدی پخش برنامه‌های فارسی بی بی سی نیز آغاز خواهد شد و برخی شنیده‌ها حاکی از تمایل چند کشور دیگر اروپایی به پخش برنامه های تلویزیونی برای ایران است. ترکیه نیز در نظر دارد یک کانال جدید به فارسی، کردی و عربی ایجاد کند.

شبکه خبری یورونیوز که ممکن است الگوی تلویزیون خبری فارسی اتحادیه اروپا باشد، پانزده سال پیش راه‌اندازی شد و در آخرین برآورد شرکت SOCEMIE (مرکب از شبکه های دولتی نوزده کشور اروپایی که اداره‌کننده یورونیوز محسوب می شود) نزدیک به ۲۰۰ میلیون خانه در ۱۲۱ کشور جهان بیننده این شبکه هستند که پربیننده‌ترین شبکه خبری اروپایی با قابل دسترسی بودن برای ۱۶۷ میلیون خانواده در این قاره است.

یورو نیوز با بودجه سالیانه پنج میلیون یورو زیر نظر کمیسیون ارتباطات اتحادیه اروپا فعالیت می‌کند و پخش خبر، مرور مطبوعات، اقتصاد، سرخط اخبار، اخبار اروپا، ورزش، زندگی اروپایی ها، فرهنگ، رخدادهای آتی، فن‌آوری و مصاحبه از برنامه های اصلی آن به شمار می‌روند.

اختلال در شبکه اینترنت خاورمیانه
براثر برخورد لنگر یک کشتی با فیبرنوری اینترنت خاورمیانه و هند در آبهای دریای اسکندریه در مصر و قطع آن از روز پنج شنبه بخش مهمی از شبکه‌های اینترنت در هند، مصر، قطر،امارات متحده عربی، کویت، عربستان، عمان و اردن و برخی دیگر از کشورهای خاورمیانه دچار اختلال شد. گفته می‌شود که تعمیر این کابل حداقل دو هفته طول خواهد کشید.

در مصر سرویس اینترنت در اغلب مناطق کشور به طور کلی قطع شد و در بسیاری از کشورهای خاورمیانه‌ای سرعت اینترنت به بیش از یک دهم سرعت معمول کاهش یافت.

کارشناسان می‌گویند قطع کابل‌های اینترنت خاورمیانه و هند لطمه شدیدی به اقتصاد این کشورها وارد خواهد آورد، این در حالی است که با گذشت چند روز به دلیل بدی هوا، کار تعمیر این کابل ها هنوز آغاز نشده است.

حدود هفتصد هزار نفر در هند به کار پاسخگویی به تلفن‌ها و خدمات مربوط به مشتریان برای شرکت‌های اروپایی و آمریکایی مشغول هستند که قطع اینترنت به اقتصاد این کشور آسیب بسیاری وارد خواهد آورد.

دو روز پس از برخورد تصادفی لنگر یک کشتی به دو کابل زیر دریایی در سواحل مصر، کابل سوم شرکت هندی فلق که یکی از عرضه‌کنندگان عمده اینترنت منطقه است نیز بطرز مشکوکی قطع شد. این واقعه سبب بروز برخی شایعات در رسانه‌های آمریکایی در این باره که هدف از این اقدام ایران بوده، شد. اما به جز اختلالات همزمان در صدا و سیما گزارش رسمی دیگری از بروز اختلال در شبکه اینترنت ایران منتشر نشده است.

مایکروسافت خریدار تازه یاهو
سرانجام پس از ماهها گمانه‌زنی، هفته گذشته مایکروسافت رسما به یاهو پیشنهادی به مبلغ ۶/۴۴ میلیارد دلار برای خرید یاهو داد.

این پیشنهاد برای هر دو غول رسانه‌ای از آن نظر حائز اهمیت است که می‌تواند سالیانه میلیونها دلار سود از طریق جذب آگهی‌ها برای هر دو به ارمغان بیاورد.

در حال حاضر ۴۲ درصد از سهم آگهی‌های آن لاین در آمریکا در اختیار گوگل است و باقی مانده آن بین یاهو، مایکروسافت و آ او ال (AOL) تقسیم شده است.

به این ترتیب ادغام یاهو و مایکروسافت می‌تواند آنها را از شانس بیشتری برای رقابت با گوگل برخوردار کند، ضمن آنکه محصولات نرم‌افزاری مایکروسافت نیز بازار گسترده‌تری خواهد یافت.

با این حال دامنه آگهی‌های آن‌لاین هنوز متکی به موتور جستجو است که گوگل در این زمینه با ۵۸درصد بهره‌برداری، بی رقیب است. یاهو و مایکروسافت روی هم رفته فقط ۳۳درصد از این بازار را در اختیار دارند.

یاهو که کار خود را در سال ۱۹۹۵آغاز کرد در ابتدای ظهور اینترنت برای کاربران سرویس اصلی جستجو، ای‌میل و پیام‌بر (مسنجر) محسوب می‌شد. اما با ظهور گوگل در سال ۲۰۰۰، یاهو میدان را به رقیب تازه واگذار کرد.

با توجه به مشکلاتی که مایکروسافت بر سر مسائل مختلف در سالهای گذشته با اتحادیه اروپا داشته است، به نظر می‌رسد که ادغام احتمالی یاهو در مایکروسافت در این اتحادیه با دقت مورد توجه قرار گیرد، چرا که بار دیگر سبب قدرت گرفتن شرکت‌های آمریکایی خواهد شد و عرصه رقابت در موتورهای جستجو را نیز تنگ‌تر خواهد کرد.

سال گذشته یاهو به همراه هات‌میل، نام ایران را از فهرست صفحه ثبت نام برای ایجاد حساب کاربری ای میل حذف کرد تا از قوانین منع تجارت با ایران در آمریکا تبعیت کرده باشد.

برخی از کارشناسان معتقدند که با وجود آنکه نود درصد کامپیوترهای خانگی جهان از سیستم عامل ویندوز استفاده می‌کنند، ادغام یاهو و مایکروسافت می‌تواند در عرضه آن لاین اطلاعات ضروری برای کاربران بر روی صفحه دسک‌تاپ خود از جمله وضعیت لحظه به لحظه آب و هوا یا تغییرات بازار بورس موثر باشد. با این حال برخی از نشریات تخصصی کامپیوتر سال گذشته به طرز کنایه آمیزی آخرین نسخه ویندوز یعنی ویندوز ویستا را بدترین نرم افزار سال نامگذاری کردند.

بازیهای محبوب ۲۰۰۷
ده بازی رایانه‌ای محبوب سال گذشته هفته پیش توسط انترتینمنت ویکلی اعلام شد که در صدر جدول پرفروش‌ها بازی هالو ۳ (Halo 3) قرار دارد. برخی از نشریات و سایت‌های تخصصی بازیهای رایانه‌ای مدعی شده‌اند که این بازی رکورد‌دار فروش در تاریخ رسانه‌ها است. در این بازی که صحنه از دید بازیگر دیده می‌شود، او باید در قرن بیست و ششم به جنگ موجودات فضایی برود.

بازی هالو ۳ در حالی پرفروش‌ترین بازی سال شد که از زمان عرضه آن تا پایان سال میلادی تنها سه ماه فاصله بود. در برخی کشورها مانند ژاپن و آمریکا صف‌های طویلی از مشتریان ساعت‌ها پیش از آغاز به کار فروشگاه‌های فروش بازیهای کامپیوتری در برابر آنها تشکیل شد.

از بازی هالو ۳ تا کنون در آمریکا ۲/۴ میلیون نسخه فروخته شده است. این بازی تنها در ایالات متحده ظرف بیست و چهار ساعت ۱۷۰میلیون دلار فروخت و در هفته اول به فروشی بیش از ۳۰۰میلیون دلار دست یافت که موفقیتی خیره کننده برای صنعت بازیهای ویدئویی محسوب می‌شود.

هالو ۳ محصول استودیوی بانجی است که در هفت سال گذشته توسط مایکروسافت خریداری شده و در اکتبر سال گذشته از سلطه مایکروسافت خارج شد. مایکروسافت خود با عرضه بازی Call of Duty 4 به رقابت با هالو ۳ پرداخت، اما در مجموع هالو ۳ به فروش بیشتری در آمریکا دست یافت. با این حال Call of Duty 4 با فروش نزدیک به هفت میلیون نسخه در سراسر جهان از هالو۳ پیشی گرفته است.

در بازار آمریکا پس از هالو۳ به ترتیب: Wii،Call of Duty 4، Guitar Hero 3 و Super Mario Galexy قرار گرفته‌اند.

فیلم های محبوب ۲۰۰۷
«دزدان دریایی کارائیب: تا پایان جهان» با ۹۵۸میلیون دلار فروش در گیشه، پرفروش‌ترین فیلم سال گذشته میلادی بوده است که به نسبت قسمت دوم همین فیلم که در سال ۲۰۰۶بیش از یک میلیارد دلار فروش داشت، فروش کمتری داشته است.

هری پاتر که در سال ۲۰۰۵دومین فیلم پرفروش سال بود، در سال ۲۰۰۷نیز با فیلم «هری پاتر و محفل ققنوس» دومین فیلم پرفروش سال در جهان بوده است.

هشت فیلم بعدی جدول ده فیلم پرفروش سال گذشته در جهان عبارتند از: مرد عنکبوتی ۳، قسمت سوم شرک، تغییر شکل یافته ها، راتاتوی، من افسانه‌ام، فیلم سیمپسون ها، سیصد و التیماتوم بورن.

کارتن راتاتوی در مراسم اسکار امسال با پرسپولیس رقابت خواهد کرد. براساس جدول فیلم های پرفروش سال گذشته فیلم های فانتزی بیشترین فروش را داشته‌اند.

کتاب های محبوب ۲۰۰۷
بازار کتاب در سال ۲۰۰۷از رونق خوبی برخوردار بود و حتی در اینترنت نیز براساس نظرسنجی موسسه نیلسون ۴۱درصد از کاربران اینترنت در ۴۸کشور جهان در سال گذشته از طریق اینترنت به خرید کتاب پرداخته‌اند. بالاترین میزان خرید کتاب در جهان با ۵/۵۷ میلیون نفر متعلق به آمریکا است. کتاب بیشترین کالایی است که از طریق اینترنت خرید و فروش می‌شود.

اما در خود بازار کتاب، محبوب‌ترین کتابهای داستانی سال گذشته در آمریکا عبارت بودند از: کلید دما (استفن کینگ)، دلپذیر خوش شانس (ژانت ایوانویچ)، آدمهای کتاب (جرالدین بروکز)، خورشیدهای درخشان (خالد حسینی)، دنیای بی پایان (کن فولت) و کتابهای: در دفاع از غذا، یک کتاب ناجور، تام کروز، تغییر واقعی و ناهار مجانی پرفروش‌ترین کتابهای غیر داستانی سال در آمریکا بوده اند.

آلبوم های موسیقی محبوب ۲۰۰۷
صنعت موسیقی آمریکا با فروش صدها میلیون آلبوم در سال 2007 سال موفقی داشت، براساس آمار میدیا ترافیک پرفروش ترین آلبوم‌های موسیقی در سال گذشته در جهان به ترتیب متعلق بوده است به:

لینکن پارک، موسیقی متن دبیرستان ۲، آوریل لوین، میکا لایف، ایگلز، جاش گروبان، مایکل بوبل، نورا جونز، آلیشیا کیز و ریحانه.

آوریل لوین که آلبوم وی به عنوان پرفروش‌ترین خواننده زن سال گذشته معرفی شده است تنها ۲۳سال دارد و از هفده سالگی با ترانه پیچیده (‌Complicated) به شهرت رسید و سال گذشته نیز با بازی در فیلم «ملت حاضری خور» خوش درخشید.

براساس آمار مجله بیل بورد: مارون فایو، امی واین هاوس، کانیا وست، داتری، کلبی کایلات، لینکن پارک، موسیقی متن فیلم دبیرستان ۲، تیم بلند، جان مایرو موسیقی متن اسپری مو پرفروش ترین آلبوم های سال ۰۰۷در آمریکا بوده‌اند.

اعتیاد به اینترنت، بیماری رو به گسترش
براساس یک برآورد تازه، اعتیاد به اینترنت در سال ۲۰۰۷به یکی از اختلالات روانی شایع در کنار بیماریهایی چون اضطراب و افسردگی بدل شده است.

براساس یک مطالعه جدید در ژاپن که در مجله پژوهش‌های بالینی روانشناختی این کشور چاپ شده است از هر ده نوجوان ژاپنی، بیش از دو نفر «معتاد به اینترنت» تشخیص داده شده اند.

روانشناسان بالینی ژاپن توصیه کرده‌اند یک مبارزه تبلیغاتی گسترده برای افزایش خودآگاهی نوجوانان و هشدار به والدین در برابر نشانه‌های اعتیاد به اینترنت به راه بیندازند.

در همین حال روانشناسان بریتانیایی نیز نسبت به افزایش شمار مراجعان مبتلا به بیماریهای اینترنتی در این کشور هشدار داده و با نام نهادن این بیماری به عنوان یکی از پدیدارهای فن‌آوریهای نوین ارتباطی خواستار توجه جدی‌تر به توسعه کلینک های ویژه مقابله با اعتیاد به اینترنت شده‌اند. هم اکنون در بریتانیا چند کلینیک و مرکز تحقیقاتی در رابطه با اعتیاد به اینترنت فعال هستند.

در چین نیز براساس یافته‌های یک موسسه تحقیقاتی مربوط به نوجوانان از هر ده نوجوان یک نفر مبتلای اعتیاد به اینترنت است.

نشانه‌های بالینی اعتیاد به اینترنت عبارتند از: ضعف اراده در برابر ترک اینترنت، سپری کردن ساعات متوالی پشت کامپیوتر، پرسه زدن بی‌هدف و طولانی در اینترنت برای سرگرمی، کاهش ارتباط با اطرافیان و دنیای واقعی، بهره برداری دائمی از اینترنت برای فرار از ناملایمات یا استرس روزانه، کاهش کارآیی شغلی، تحصیلی و نارسایی در ارتباط با افراد خانواده.

پاپاراتزیها و بریتنی اسپیرز
بیماری روانی بریتنی اسپبرز که گفته می‌شود با بستری شدن وی در نیمه شب پنج شنبه در یک کلینک روانی به وخامت گراییده است به موضوعی داغ برای پاپاراتزیها بدل شده است.

از زمان اعلام وخامت بیماری وی توسط روان درمانگرش تا‌کنون، پاپاراتزی‌ها یک لحظه هم وی را آسوده نگذاشته‌اند. این موضوع در حال بدل شدن به یک رکورد تاریخی از مزاحمت‌ها یا خبررسانی‌های پاپاراتزیها شده است.

نیمه شب پنج شنبه به نوشته هالیوود ریپورتر، آمبولانس بیمارستان دانشگاه کالیفرنیا را حداقل ۲۵۰روزنامه نگار و خبرنگار شبکه‌های رادیو تلویزیونی و عکاس پاپاراتزی سوار بر چند فروند هلیکوپتر، استودیوهای سیار، خودروهای معمولی و حتی موتورسیکلت تا نزدیکی بیمارستان تعقیب کردند و برخی از شبکه های رادیویی تلویزیونی حتی با قطع پخش برنامه معمول خود بصورت زنده به پخش انتقال بریتنی اسپیرز به بیمارستان پرداختند.

به نوشته هالیوود ریپورتر، پلیس برای مهار پاپاراتزیهای تعقیب کننده این خواننده ناچار به فراخواندن هفده خودروی گشتی پلیس و استفاده از سی و پنج مامور پلیس شده است. سخنگوی پلیس هزینه عملیات مهار پاپاراتزیها از اطراف بریتنی اسپیرز در روزهای گذشته را بالغ بر ۲۵ هزار دلار برآورد کرده است.

ایندیپندنت نیز نوشته است که ارزش بریتنی اسپیرز برای دنیای سرگرمی آمریکا سالیانه به ۱۲۰میلیون دلار می رسد، از همین روست که پاپاراتزی‌ها تا این حد مشتاق شکار لحظه هایی از زندگی او هستند، چرا که این عکس‌ها به قیمت‌های گزاف به مجلات آمریکایی فروخته می‌شوند.


 

مطالب مرتبط:
آزادی مطلق در بهشت سارقان اینترنتی

سیاه بازی یا جنگ روانی

اپل وارد می شود

کسی برای گرفتن جوایز گلدن گلوب نیامد

منتشر شده در: زمانه  

تاریخ انتشار: ۱۵ بهمن ۱۳۸۶           • چاپ کنید